Sequel, reboot of remake: wat is het verschil?

Hollywood houdt van bekende namen. Franchises, sequels, reboots, remakes — de industrie recyclet met regelmaat haar successen, soms tot frustratie van critici en soms tot groot genoegen van het publiek. Maar wat is eigenlijk het verschil tussen al die termen? En wanneer is een "nieuwe" film eigenlijk niet zo nieuw? Een woordenboek van hergebruikte cinema.

Sequel: het verhaal gaat verder

Een sequel is het meest rechtlijnig: het is een vervolgfilm die het verhaal van een eerdere film voortzet. Dezelfde personages, dezelfde wereld, een nieuw hoofdstuk. The Godfather Part II, Toy Story 2, Avatar: The Way of Water — allemaal directe sequels die voortborduren op het verhaal dat eerder werd verteld.

Een variant is de prequel: een film die qua verhaal vóór de originele film speelt, maar later werd geproduceerd. Rogue One: A Star Wars Story speelt vlak voor de originele Star Wars-film uit 1977. The Hobbit-trilogie speelt decennia voor The Lord of the Rings.

En dan is er de midquel — een film die speelt tussen twee bestaande films in — en de sidequel, die een parallele tijdlijn volgt. Hollywood heeft de terminologie steeds verder uitgebreid naarmate franchises complexer werden.

Remake: hetzelfde verhaal, opnieuw verteld

Een remake vertelt hetzelfde verhaal als een eerdere film, maar opnieuw — met nieuwe cast, nieuwe regie en vaak voor een nieuwe generatie. Het bronmateriaal is een eerdere film (in tegenstelling tot een adaptatie, waarbij het bronmateriaal een boek, toneelstuk of ander medium is).

Disney's "live-action remakes" van hun eigen animatieklassiekers zijn het meest bekende recente voorbeeld. The Lion King (2019) is een remake van de gelijknamige animatiefilm uit 1994: hetzelfde verhaal, dezelfde songs, dezelfde personages — maar dan met fotorealistische computer animatie en een nieuwe cast. Beauty and the Beast (2017), Aladdin (2019) en The Little Mermaid (2023) volgden hetzelfde model.

Remakes kunnen ook heel vrij omgaan met het origineel. Ocean's Eleven (2001) is een remake van Ocean's 11 (1960), maar heeft nauwelijks iets gemeen met het origineel behalve het basisconcept. En The Departed (2006) is feitelijk een remake van de Hongkongse film Infernal Affairs (2002) — iets wat veel Westerse kijkers niet weten.

Reboot: terug naar het begin, anders

Een reboot is misschien de vaagste term van de drie. In essentie betekent het: we nemen een bestaand merk of bestaande franchise en beginnen opnieuw, met een nieuw verhaal dat losstaat van wat eerder is gemaakt. De canon wordt losgelaten; het universum wordt gereset.

Het bekendste voorbeeld is Spider-Man. Sam Raimis trilogie (2002-2007) met Tobey Maguire was commercieel en artistiek succesvol. Toen die reeks in de problemen kwamen, koos Sony voor een reboot: The Amazing Spider-Man (2012) met Andrew Garfield, die van voren af aan begon met een nieuwe oorsprongsverhaal. Toen ook die reeks vastliep, volgde een tweede reboot: Tom Holland als Spider-Man in het MCU.

Ironisch genoeg werden alle drie de Spider-Man-acteurs uiteindelijk samengevoegd in Spider-Man: No Way Home (2021) — waarmee de grenzen tussen reboots en sequels definitief vervaagden.

De nieuwste term: "requels"

De filmindustrie heeft een nieuwe hybridevorm gepopulariseerd: de "requel". Dit zijn films die tegelijk een vervolg en een reboot zijn — ze erkennen de eerdere films en spelen zelfs daarop in (via terugkerende cast), maar brengen ook nieuwe personages in als opvolgers. Halloween (2018) negeert alle sequels na het origineel en gaat direct verder na de eerste film. Top Gun: Maverick (2022) is technisch een sequel maar functioneert ook als een herstart voor een nieuwe generatie.

Deze aanpak heeft een duidelijk voordeel: het geeft nostalgische fans wat ze willen (bekende gezichten, verwijzingen naar het origineel) terwijl het ook nieuwe kijkers aantrekt die de eerdere films niet kennen.

Is originaliteit in gevaar?

Een veelgehoorde klacht is dat Hollywood geen originele films meer maakt. Het is waar dat de meest winstgevende films van de afgelopen tien jaar bijna allemaal sequels, reboots of remakes zijn. Maar er zijn ook tegenkrachten: studio's als A24 zetten vol in op origineel materiaal. En streaming heeft de markt voor middelgrote, originele films levend gehouden die in een traditioneel bioscoopmodel moeilijk te financieren zijn.

De realiteit is genuanceerder: franchisefilms financieren de risicovollere originele projecten. Zonder de MCU-inkomsten zou Disney misschien minder experimentele films produceren. Sequels en reboots zijn niet per definitie slechter — ze zijn gewoon anders, met andere verwachtingen en andere uitdagingen.